Ευρωπαϊκή Ένωση: «Φρένο» στη βιομηχανία αιτήσεων ασύλου – Η λίστα με τις ασφαλείς χώρες και κανόνες

Με ευρεία πλειοψηφία, οι ευρωβουλευτές άναψαν το «πράσινο φως» για δύο κρίσιμους κανονισμούς που αλλάζουν ριζικά το τοπίο των επιστροφών και της παροχής προστασίας στο μεταναστευτικό . Η νέα νομοθεσία εισάγει την έννοια της «ασφαλούς χώρας καταγωγής» και της «ασφαλούς τρίτης χώρας», επιτρέποντας στα κράτη μέλη να επεξεργάζονται τις αιτήσεις με διαδικασίες εξπρές.

Η λίστα των «ασφαλών χωρών»: Ποιους αφορά

Ο νέος πανευρωπαϊκός κατάλογοςπεριλαμβάνει χώρες από τις οποίες προέρχεται μεγάλος αριθμός μεταναστών, οι οποίοι όμως σπάνια δικαιούνται άσυλο. Οι χώρες αυτές είναι:

• Αίγυπτος
• Μαρόκο
• Τυνησία
• Ινδία
• Μπανγκλαντές
• Κολόμβία
• Κόσοβο

Για τους υπηκόους αυτών των χωρών, η διαδικασία αντιστρέφεται. Πλέον, εναπόκειται στον ίδιο τον αιτούντα να αποδείξει ότι διατρέχει πραγματικό κίνδυνο δίωξης στη χώρα του, καθώς η ΕΕ θα θεωρεί εκ προοιμίου ότι οι χώρες αυτές είναι ασφαλείς.

Υποψήφιες χώρες και «ασφαλείς τρίτες χώρες»

Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, όλες οι υποψήφιες προς ένταξη στην ΕΕ χώρες (όπως η Αλβανία, η Σερβία κ.α.) θεωρούνται αυτόματα ασφαλείς, εκτός εξαιρετικών περιπτώσεων (π.χ. πολεμικές συγκρούσεις ή ποσοστό αναγνώρισης ασύλου άνω του 20% σε επίπεδο ΕΕ).

Παράλληλα, τα κράτη μέλη θα μπορούν να κηρύσσουν μια αίτηση απαράδεκτη εάν ο αιτών:

• Έχει οικογενειακούς, γλωσσικούς ή πολιτιστικούς δεσμούς με μια ασφαλή τρίτη χώρα.
• Διήλθε μέσω αυτής της χώρας καθ’ οδό προς την ΕΕ και θα μπορούσε να είχε ζητήσει προστασία εκεί.

Άμεση εφαρμογή και αποσυμφόρηση

Παρόλο που η νέα νομοθεσία για το άσυλο θα τεθεί πλήρως σε ισχύ τον Ιούνιο του 2026, ορισμένες διατάξεις θα εφαρμοστούν άμεσα. Αυτό αφορά κυρίως τις ταχείες διαδικασίες στα σύνορα για όσους προέρχονται από χώρες με πολύ χαμηλά ποσοστά αναγνώρισης ασύλου (κάτω του 20%).

«Η νομοθεσία αυτή θέτει τέλος σε μια περίοδο ασάφειας. Χαράσσουμε μια σαφή πορεία με κοινούς κανόνες και αποφασιστική αντιμετώπιση των καταχρήσεων», δήλωσε ο εισηγητής Alessandro Ciriani.

«Βοηθούμε τους ανθρώπους να μην παραμένουν εγκλωβισμένοι σε νομική αβεβαιότητα για χρόνια και αποσυμφορούμε τα συστήματα των κρατών μελών», ανέφερε η έτερη εισηγήτρια Lena Düpont.

Τα επόμενα βήματα

Μετά την έγκριση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι συμφωνίες αναμένεται να επικυρωθούν επίσημα από το Συμβούλιο της ΕΕ, ώστε να ξεκινήσει η ενσωμάτωσή τους στις εθνικές νομοθεσίες των κρατών μελών.